Rạn da là tình trạng thường gặp ở mọi đối tượng, đặc biệt là lứa tuổi dậy thì và phụ nữ mang thai. Tuy không phải là căn bệnh nguy hiểm nhưng lại gây mất thẩm mỹ và khiến nhiều người tự ti trong cuộc sống. Vậy, nguyên nhân gây rạn da và cách điều trị hiệu quả. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp thông tin chi tiết cho bạn.
Rạn da là gì? Những ai thường bị rạn da?
Rạn da (tên tiếng Anh: Stretchmarks) là hiện tượng cơ thể xuất hiện các đường rãnh song song. Chúng có màu đỏ hồng, nâu tím rồi chuyển dần sang màu trắng bạc. Những vết rạn này thường tập trung ở một số bộ phận như mông, đùi, ngực.
Tình trạng này xảy ra do các mô liên kết dưới da bị thiếu hụt và đứt gãy. Cụ thể là collagen và elastin, hai yếu tố quan trọng nâng đỡ làn da. Da bị căng lâu ngày sẽ dẫn đến rạn da.
Theo một số nghiên cứu, phụ nữ bị rạn da nhiều hơn nam giới. Các nhóm có nguy cơ cao đối với tình trạng này bao gồm:
- Phụ nữ mang thai (đặc biệt 3 tháng cuối thai kỳ): Da dẻ căng do tăng cân, phù nề một số bộ phận trên cơ thể.
- Người bị béo phì: Mỡ thừa tích tụ nhiều ở vùng bụng, hông, ngực, mông. Vết rạn da sẽ xuất hiện ở những khu vực này
- Thanh thiếu niên trong độ tuổi dậy thì: Đột ngột tiết hormone tăng trưởng, tăng hoặc giảm cân bất thường.
- Người tập thể hình: Thường xuyên tập thể dục với cường độ cao, đặc biệt là các động tác kéo căng cơ có thể gây rạn da.
Có thể phân biệt các loại rạn da dựa trên nguyên nhân và sắc tố da trong từng trường hợp như sau:
- Rạn da do mang thai, tăng cân (đỏ, hồng): Thường gặp ở phụ nữ
- Rạn da do bệnh: Hội chứng Cushing, Marfan
- Rạn da màu xám, đen: Xuất hiện ở những người có làn da sẫm màu
- Rạn da màu xanh đậm, tím: Xuất hiện ở những người có làn da sẫm màu
- Có thể bạn quan tâm Top kem trị Rạn da tốt nhất hiện nay tại đây: http://okyanos.com/vi/kem-tri-ran-da/
Nguyên nhân gây rạn da
Nhiều người thấy trên da xuất hiện những vết rạn mà không biết tại sao? Trên thực tế, có nhiều nguyên nhân dẫn đến hiện tượng này, điển hình như sau:
- Khi mang thai: Phụ nữ mang thai thường khó kiểm soát vấn đề cân nặng. Hầu hết phụ nữ đều tăng cân khi mang thai. Đặc biệt là vùng da bụng bị rạn nhiều nhất. Tiếp đến là đùi và mông. Sự săn chắc da ở những vùng này là để đáp ứng với sự thay đổi kích thước của tử cung, thai nhi và sự tăng cân của toàn bộ cơ thể.
- Tuổi dậy thì: Là độ tuổi tăng trưởng và phát triển nhanh về chiều cao và cân nặng. Thông thường, phụ nữ có tỷ lệ bị rạn da cao hơn nam giới. Những vùng mỡ ở đùi và ngực dễ bị rạn da khi tăng cân. Nếu chiều cao tăng quá nhanh sẽ xuất hiện các vết rạn da ở phần trên các khớp.
- Béo phì: Những đối tượng béo phì hoặc tăng cân đột ngột rất dễ gặp phải tình trạng này. Khi đó, mỡ thừa sẽ tích tụ dưới da, đặc biệt là vùng da đùi, mông, bụng khiến da bị rạn.
- Sử dụng thuốc: Sử dụng thuốc có chứa dẫn xuất corticosteroid với liều lượng lớn trong thời gian dài có thể dẫn đến tình trạng rạn da. Do lượng collagen trong cơ thể bị giảm sút.
- Bệnh lý: Một số bệnh lý như hội chứng Marfan, hội chứng Cushing, rối loạn tuyến thượng thận có thể gây nứt da. Cụ thể, hội chứng Marfan sẽ khiến độ đàn hồi của da bị giảm sút, hội chứng Cushing khiến cơ thể sản sinh nhiều hormone gây tăng cân, các mô liên kết dưới da bị đứt gãy.
- Di truyền: Nếu bạn có tiền sử gia đình bị rạn da, rất có thể bạn sẽ bị chúng. Tuy nhiên, trường hợp này được ghi nhận với tỷ lệ thấp.
- Tập thể dục: Tập thể dục trong thời gian dài hoặc tập quá sức sẽ khiến các vùng cơ bị căng. Điều này sẽ gây ra các vết rạn da, đặc biệt là ở những vùng cơ bị căng.
Ngoài các yếu tố trên, có thể da bạn bị suy yếu do mắc các bệnh mãn tính lâu ngày, phẫu thuật nâng ngực, giảm cân đột ngột,… cũng sẽ xuất hiện các vết rạn trên da.
Bài viết liên quan: TOP 4 thuốc mọc tóc tốt nhất chuyên gia khuyên dùng
Dấu hiệu rạn da
Triệu chứng rạn da rất dễ nhận biết. Rạn da thường tập trung ở bụng, mông, đùi đối với nữ và eo, đùi, hông đối với nam. Một số dấu hiệu điển hình như sau:
- Vệt dài, trắng mờ, hồng nhạt, đỏ hoặc nâu tùy theo mức độ nặng nhẹ
- Tại các vết rạn da, bạn sẽ cảm thấy hơi ngứa
- Khi sờ vào có cảm giác lõm xuống, trường hợp rạn da nhẹ sẽ không thấy sự khác biệt này
- Rạn da bao phủ vùng da bị ảnh hưởng, trông khó coi
Tùy vào nguyên nhân và thời gian bị rạn da mà các dấu hiệu sẽ thay đổi, không phải trường hợp nào cũng giống nhau. Đặc biệt:
- Giai đoạn 1: Rạn da sau 1-2 năm đầu tiên, sẽ có màu hồng nhạt, đỏ hoặc nâu tím, tạo thành các đường song song và có ranh giới lượn sóng.
- Giai đoạn 2: Vết rạn đỏ nhỏ dần, ở viền không có lông và tuyến bã.
- Giai đoạn 3: Các vết rạn sẽ dần co lại và mờ đi theo thời gian.
Cách chữa rạn da
Nhiều người hoang mang khi phát hiện mình bị rạn da và lo lắng tìm cách chữa trị. Trên thực tế, cũng giống như những vết sẹo trên cơ thể, vết rạn da không thể biến mất hoàn toàn. Nó thậm chí có thể lưu lại trên da mãi mãi. Các phương pháp điều trị chỉ có tác dụng hỗ trợ làm mờ vết rạn, cải thiện các dấu hiệu thường gặp như ngứa da.
Hiện nay, có rất nhiều loại thuốc, kem bôi trị rạn da nhưng không phải cứ sử dụng là sẽ thấy hiệu quả. Vì vậy, để cải thiện tình trạng này, bạn cần chọn mua các sản phẩm điều trị uy tín theo lời khuyên của bác sĩ hoặc áp dụng các liệu trình của phòng khám.
Sử dụng kem dưỡng da, kem và gel
Các loại kem dưỡng và gel trị rạn da được nghiên cứu kỹ lưỡng với mục đích phục hồi những tổn thương trên da. Nếu kiên trì sử dụng, ít nhiều bạn sẽ thấy sự thay đổi của các vết rạn.
Phương pháp này sẽ không mang lại hiệu quả cao đối với những người bị rạn da lâu năm. Nếu bạn chưa quen với tình trạng này, có một số điều cần lưu ý khi sử dụng kem trị rạn da:
- Kiên trì sử dụng trong thời gian dài, ít nhất 6 tháng
- Khi thoa sản phẩm lên da, massage nhẹ nhàng để thuốc thẩm thấu vào vết rạn trong vài phút.
- Tần suất bôi đều đặn một ngày, nếu ngưng một thời gian rồi quay lại dùng tiếp sẽ làm chậm tác dụng
- Vui lòng không mua hàng giả, hàng kém chất lượng. Điều này có thể khiến da không những không thể hồi phục vết rạn mà còn trở nên nghiêm trọng hơn.
Các loại kem và gel khuyên dùng:
- Kem chứa vitamin A, D, E: Tác dụng dưỡng ẩm, tăng độ đàn hồi cho da.
- Một số loại tinh dầu như oải hương, cúc vạn thọ, cúc la mã: Tác dụng dưỡng da, giữ ẩm, cải thiện các tổn thương trên da.
- Kem trị rạn da của một số hãng uy tín: Bio Oil, Multi 16, Mustela, Palmer’s. Bạn có thể tìm thấy chúng tại các hiệu thuốc, cửa hàng mỹ phẩm và cửa hàng thủ công. Lưu ý nên chọn nơi uy tín để tránh hàng kém chất lượng.
Trị rạn da bằng thuốc kê đơn
Một số loại sản phẩm bôi ngoài da có hiệu quả trong việc cải thiện vết rạn da bao gồm:
- Axit hyaluronic: Đây là một loại thuốc theo toa có thể được kê đơn trong một số trường hợp. Thoa nguyên liệu này lên da sẽ phần nào làm mờ vết rạn da.
- Kem bôi Tretinoin 0,1% (Retin-A, Renova): Một dạng hợp chất retinol liên quan đến vitamin A, có tác dụng làm mờ vết rạn da. Thông thường nên sử dụng trong khoảng thời gian từ 4-6 tháng để đạt hiệu quả. Nếu bạn áp dụng đều đặn hàng ngày thì sau một thời gian các vết rạn sẽ mờ đi trông thấy.
Tuy nhiên, khi sử dụng thuốc có chứa retinol, có 2 trường hợp cần lưu ý: Bà mẹ mang thai và cho con bú. Hợp chất này có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ em. Bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.
Các phương pháp trị rạn da hiện đại
Khi các loại thuốc bôi và kem bôi không có tác dụng, các phương pháp điều trị cần can thiệp lâm sàng sẽ được lựa chọn. Đặc biệt, nếu bạn bị rạn da lâu năm thì đây có thể coi là ưu tiên số một.
- Phương pháp laser xung động: Áp dụng cho các vết rạn da mới, tác động đến mạch, làm thay đổi mạch da. Nhắm mục tiêu tăng trưởng collagen và elastin, đồng thời củng cố các mô liên kết dưới da.
- Phương pháp laser Excimer: Kích thích sản sinh hắc sắc tố Melanin, từ đó làm đều màu da, hình thành làn da mới.
- Phương pháp sử dụng chùm tia pha lê: Tác động trực tiếp chùm tia pha lê lên da, giúp sản sinh collagen, tái tạo làn da mới. Những người bị rạn da lâu năm có thể áp dụng phương pháp này.
- Quang nhiệt phân đoạn: Giống như laser nhuộm xung, điều này có thể giúp sản xuất collagen và elastin. Ưu điểm là hạn chế tối đa tác dụng phụ trên da.
- Phương pháp siêu mài mòn da (Microdermabrasion): Tác động trực tiếp lên lớp trên cùng của da bằng các tinh thể nhỏ để làm mờ dần vết rạn. Phương pháp này cũng giúp da hấp thụ các sản phẩm chăm sóc tốt hơn.
- Phương pháp phẫu thuật thẩm mỹ: Phẫu thuật thẩm mỹ để loại bỏ vết rạn trên da. Tuy nhiên, phương pháp này thường sẽ để lại sẹo, gây đau và tốn nhiều chi phí.
Ngoài ra còn một số cách khác như lột da bằng hóa chất (Chemical Peels), sóng tần số vô tuyến RF, sóng siêu âm. Bác sĩ có thể thực hiện một lúc nhiều phương pháp để nâng cao hiệu quả. Ví dụ như điều trị RF kết hợp với laser nhuộm xung.
Nhìn chung, các thủ thuật này thường sẽ tốn kém, mất nhiều thời gian và hiệu quả chưa được kiểm chứng rõ ràng. Sau khi điều trị, bạn có thể gặp một số tác dụng phụ như đỏ và sưng da. Tuy nhiên, điều này sẽ được khắc phục trong một vài ngày.
Bạn nên cân nhắc trước khi tìm đến bất kỳ giải pháp nào. Nếu sau một thời gian dài không hiệu quả, hãy tham khảo ý kiến của chuyên gia để chuyển hướng sang giải pháp hợp lý hơn.
Bài viết liên quan: Thuốc Clothasone D Thái Lan có tốt không? [Góc nhìn chuyên gia]
Biện pháp phòng chống rạn da
Nếu không muốn bị ảnh hưởng bởi những vết rạn da gây mất thẩm mỹ, khiến chị em tự ti trong cuộc sống hàng ngày. Bạn có thể lưu ý những vấn đề sau để ngăn ngừa rạn da xuất hiện một cách tối đa:
- Tăng cân gây rạn da là nguyên nhân chính dẫn đến rạn da. Bạn cần kiểm soát thật tốt vấn đề cân nặng, không để tăng quá nhanh hoặc giảm đột ngột.
- Uống thật nhiều nước. Bổ sung nước thường xuyên cho cơ thể giúp da luôn đủ nước, các tế bào da hoạt động linh hoạt hơn. Qua đó, tăng cường độ đàn hồi cho da.
- Hạn chế sử dụng một số loại đồ uống có chứa caffein, cồn như rượu, bia, cà phê… là những chất góp phần gây rạn da.
- Không tự ý dùng thuốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ, nhất là thuốc có chứa dẫn chất corticoid
- Bổ sung collagen cho cơ thể bằng cách uống trực tiếp hoặc ăn các thực phẩm giàu dinh dưỡng (rong biển, thịt bò, lựu,…).
- Đối với phụ nữ mang thai, việc kiểm soát cân nặng có thể khá khó khăn và mất kiểm soát. Khi mang thai, hãy cố gắng bổ sung các thực phẩm tốt cho da (vitamin A, vitamin D, kẽm) và kết hợp chăm sóc da bằng sản phẩm phù hợp.
- Các thành phần dưỡng ẩm tự nhiên như dầu hạnh nhân, dầu ô liu, bơ ca cao hay vitamin E đều không có tác dụng trị rạn da. Bạn chỉ có thể sử dụng nó cho làn da mềm mại hơn.
- Các sản phẩm có chứa rau má hoặc axit hyaluronic có thể ngăn ngừa vết rạn da. Ví dụ, tinh dầu gotu kola giúp sản xuất collagen và xây dựng mô da.
- Tập thể dục thường xuyên giúp tăng cường sức đề kháng cho cơ thể. Điều này sẽ kích thích máu lưu thông đến các mô da, hạn chế tổn thương da.
Rạn da chưa có phương pháp điều trị nào điều trị dứt điểm. Vết rạn da có thể tồn tại trên cơ thể bạn trong một thời gian dài. Tuy nhiên, phương pháp điều trị sẽ hỗ trợ tích cực trong việc làm mờ vết rạn da. Những thông tin trên phần nào giúp bạn đọc hiểu hơn về rạn da. Hi vọng bạn đọc đang đau đầu đối mặt với tình trạng này có thể tìm được cho mình hướng giải quyết phù hợp.