Ngứa da là một vấn đề về da khiến người bệnh cảm thấy vô cùng khó chịu. Đây có thể chỉ là một triệu chứng thông thường, nhưng đôi khi ngứa da có thể là dấu hiệu của một số bệnh da liễu nghiêm trọng. Bài viết này sẽ giải thích cho bạn nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị hiệu quả tình trạng này.
Da bị ngứa là bệnh gì?
Ngứa da là hiện tượng mà ai cũng có thể gặp phải. Bạn sẽ cảm thấy khó chịu và muốn đưa tay lên gãi. Theo các bác sĩ chuyên khoa, đây không phải là bệnh mà nó là triệu chứng của nhiều bệnh lý khác nhau.
Tùy theo cơ địa cũng như nguyên nhân gây ngứa của mỗi người mà thời gian bị ngứa sẽ khác nhau.
Bạn có thể bị ngứa ở nhiều vị trí khác nhau trên cơ thể như: da đầu, mặt, lưng, lòng bàn tay, chân, ngứa vùng kín. Đặc biệt, nếu không được chữa trị kịp thời và đúng cách sẽ dẫn đến tình trạng ngứa da lan rộng khắp cơ thể, gây rất nhiều bất tiện cho người bệnh.
Xem thêm: Top 6 thuốc trị mụn cóc tốt nhất được các chuyên gia khuyên dùng
Ai dễ bị ngứa da?
Các bác sĩ chuyên khoa cho biết, vấn đề về da này có thể gặp ở mọi đối tượng, tuy nhiên có một số đối tượng có nguy cơ mắc phải hiện tượng này cao hơn so với dân số chung như:
- Trẻ nhỏ: Do làn da còn nhạy cảm, sức đề kháng còn non yếu và các cơ quan chưa hoàn thiện nên trẻ rất dễ bị vi khuẩn tấn công. Trẻ có thể gặp các vấn đề về ngứa ngoài da như mề đay (mề đay), mẩn ngứa do nhiệt…
- Phụ nữ mang thai: Nội tiết tố thay đổi đột ngột trong thời gian này khiến bà bầu dễ bị mẩn ngứa, chủ yếu ở lòng bàn chân, bàn tay, bụng và đùi. Hiện tượng ngứa này thường xuất hiện trong 3 tháng đầu của thai kỳ.
- Phụ nữ sau sinh: Cơ thể yếu ớt, nhạy cảm, cộng với việc kiêng khem từ sinh hoạt đến ăn uống, chị em thường gặp phải các vấn đề về da như mề đay, chàm, viêm nang lông,….
- Người bị bệnh gan, bệnh thận, tiểu đường, bệnh tuyến giáp, hệ miễn dịch kém, v.v.
- Người mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục như giang mai, lậu, nhiễm HIV, v.v.
- Những người sống và làm việc trong môi trường ô nhiễm, khói bụi, nhiều hóa chất cũng rất dễ bị ngứa da.
- Ngứa da thường khởi phát ở những người dễ bị dị ứng, cơ địa nhạy cảm, làn da của họ rất dễ bị ảnh hưởng bởi các tác nhân có hại bên ngoài môi trường.
Các triệu chứng điển hình của ngứa da
Từ vị trí xuất hiện có thể thấy triệu chứng ngứa da có thể chỉ giới hạn ở một vùng da nhất định, hoặc cũng có thể xuất hiện trên toàn cơ thể. Bạn cũng cần nhớ rằng, không phải trường hợp nào ngứa cũng kèm theo tổn thương trên da, vì thực tế có nhiều người chỉ ngứa mà không có tổn thương da nào.
Tuy nhiên, khi ngứa kèm theo mẩn ngứa, nổi mụn nước và bạn gãi thì nguy cơ nhiễm trùng sẽ rất cao.
Thông thường da bị ngứa sẽ có những dấu hiệu nhận biết sau:
- Da ngứa, mẩn đỏ.
- Da ngứa và thô ráp.
- Da khô.
- Giảm số lượng tế bào ceramide (thử nghiệm).
- Da sẫm màu.
- Da bị ngứa.
- Phát ban khắp cơ thể.
- Các nốt mẩn ngứa có thể nổi trên bề mặt da hoặc ẩn dưới da.
Lưu ý: Có nhiều trường hợp bệnh nhân trên da xuất hiện những nốt mẩn đỏ dưới da nhưng không ngứa. Đây có thể là dấu hiệu của một số bệnh da liễu nghiêm trọng. Vì vậy khi gặp phải tình trạng này, bạn nên chủ động đến cơ sở y tế để thăm khám càng sớm càng tốt.
Xem thêm: Top 3 thuốc trị sâu răng hiệu quả nhất hiện nay, Địa chỉ mua hàng uy tín
Nguyên nhân gây ngứa da
Ngứa da không đơn giản chỉ là hiện tượng bình thường, đặc biệt nếu tình trạng ngứa kéo dài và kèm theo các triệu chứng bất thường khác. Do đó, chỉ cần xác định được nguyên nhân, bạn sẽ có cách phòng tránh và khắc phục hiệu quả.
Da bị ngứa có thể do các yếu tố bên trong hoặc bên ngoài cơ thể. Dưới đây là một số nguyên nhân gây ngứa da:
Nguyên nhân của bệnh ngoài da
Nhiều người đặt ra câu hỏi “ngứa ngoài da là dấu hiệu của bệnh gì?”. Vì ngứa là một trong những triệu chứng điển hình của các bệnh ngoài da. Các chuyên gia da liễu cho biết, ngứa da có thể là dấu hiệu của các bệnh ngoài da như:
- Viêm da cơ địa: Người bệnh sẽ có hiện tượng da khô ngứa, nứt nẻ, sưng tấy. Bệnh phát thành từng đợt và hay tái phát.
- Bệnh mề đay (mề đay): Bệnh xuất hiện đột ngột khiến da ngứa ngáy, nổi các mảng sần trên cơ thể.
- Dị ứng thời tiết: Cơ thể nhạy cảm với thời tiết như nóng, lạnh đột ngột, nhiệt độ quá cao… Khi bị dị ứng thời tiết, người bệnh sẽ nổi mẩn ngứa ở một vùng da nào đó hoặc nổi mẩn đỏ toàn thân. .
- Dị ứng với thuốc, mỹ phẩm, hóa chất: Do sử dụng sản phẩm kém chất lượng, cơ thể mẫn cảm với thuốc, hóa chất (xi măng, xà phòng, sơn…).
- Dị ứng thức ăn: Khi ăn thức ăn lạ, ăn hải sản, thức ăn có chất bảo quản độc hại.
Ngứa da do bệnh nội
Bệnh gan, thận: Gan và thận có vai trò đào thải các chất độc hại nên khi hai bộ phận này bị tổn thương, chức năng của chúng sẽ bị ảnh hưởng, gây ra hiện tượng ngứa ngáy.
- Nhiễm giun sán: Chất thải của giun khi có quá nhiều giun trong cơ thể sẽ kích thích hệ miễn dịch và gây ngứa.
- Bệnh tiểu đường: Lượng đường trong máu cao gây tổn thương các mạch máu dưới da, khiến da khô và ngứa.
- Các bệnh về máu: Các vấn đề về máu như loạn sản tủy, bệnh đa hồng cầu, tăng nồng độ histamine trong máu, v.v.
- Bệnh xã hội: Ngứa da có thể do bạn bị nhiễm virus truyền nhiễm như giang mai, lậu, HIV…
- Suy giáp, cường giáp: Khi tuyến giáp gặp vấn đề về da sẽ xuất hiện hiện tượng ngứa ngáy, bên cạnh đó là rối loạn kinh nguyệt, suy giảm sinh lý…
Các nguyên nhân khác
Ngoài là dấu hiệu của bệnh lý, ngứa da còn do các yếu tố khác gây ra, trong đó phổ biến nhất là:
- Thay đổi nội tiết tố: Phụ nữ mang thai, trẻ dậy thì… thường dễ bị ngứa da, nổi mụn nước, bóng nước…
- Căng thẳng: Nếu căng thẳng kéo dài sẽ khiến cơ thể sản sinh ra độc tố ảnh hưởng đến da, gây ngứa ngáy, mẩn đỏ.
- Thời tiết: Thời tiết quá nóng khiến da bị cháy nắng và ngứa ngáy.
- Da khô: Môi trường sống và làm việc thường xuyên sử dụng điều hòa, máy lạnh, tắm nhiều lần trong ngày, nhất là ở người cao tuổi sẽ khiến da bị khô và gây ngứa.
- Phản ứng với thuốc: Cơ thể có thể phản ứng với thuốc nếu nó không phù hợp và gây phát ban và ngứa.
Xem thêm: TOP 3 thuốc tẩy nốt ruồi hiệu quả an toàn nhất, Mua ở đâu chính hãng
Khi nào bạn cần đi khám?
Theo các bác sĩ chuyên khoa, tuyệt đối không được thờ ơ với tình trạng ngứa ngoài da, bởi đôi khi đó là biểu hiện của bệnh ngoài da mãn tính, dễ tái phát và khó điều trị. Vì vậy, khi có những biểu hiện dưới đây, bạn nên chủ động đi khám càng sớm càng tốt.
- Triệu chứng ngứa kéo dài hơn 2 tuần, không cải thiện dù đã sử dụng một số biện pháp khắc phục.
- Ảnh hưởng đến cuộc sống, sinh hoạt như mất ngủ.
- Ngứa xuất hiện đột ngột và không thể xác định được nguyên nhân.
- Triệu chứng ngứa lan ra toàn thân.
- Ngứa đi kèm với các triệu chứng khác như sụt cân, mệt mỏi, sốt, da đỏ và thay đổi thói quen đi tiêu.
Làm thế nào để chẩn đoán và điều trị ngứa da?
Để có phương pháp điều trị phù hợp và chính xác cho từng bệnh nhân, trước tiên bác sĩ sẽ tiến hành các phương pháp chẩn đoán. Sau đó bác sĩ sẽ xác định nguyên nhân và mức độ của bệnh.
Làm thế nào để chẩn đoán ngứa da?
Các chẩn đoán phổ biến để xác định ngứa da bao gồm:
- Thực hiện các xét nghiệm lâm sàng bằng cách kiểm tra trực quan.
- Thực hiện các xét nghiệm cận lâm sàng để biết thêm về bệnh như kiểm tra nồng độ IgE, bạch cầu ái toan, xác định huyết thanh gây dị ứng, kiểm tra áp lực da…
- Để khẳng định rõ hơn về nguyên nhân gây bệnh, các bác sĩ sẽ đánh giá vùng tổn thương bằng các tiêu chí như mức độ ngứa, vùng nhiễm bệnh, vùng tổn thương, thời gian tái phát…
Điều trị hiệu quả hiện tại
Hiện nay, để giải quyết tình trạng này, người bệnh có thể áp dụng và được chỉ định áp dụng nhiều phương pháp, trong đó phổ biến nhất là:
Khắc phục bằng Tây y
Với Tây y, tùy theo nguyên nhân mà bác sĩ sẽ chỉ định các loại thuốc, nhóm thuốc tương ứng để mang lại hiệu quả cao nhất.
- Thuốc kháng histamine: Bao gồm các loại thuốc như Fexofenadine, Loratadine, Cetirizine… giúp giảm kích ứng, dịu ngứa…
- Corticoid tại chỗ: Có thể là thuốc bôi hoặc dẫn xuất của corticoid với nồng độ từ thấp đến trung bình.
- Thuốc kháng sinh: Giúp loại bỏ vi khuẩn trú ngụ trong cơ thể, dưới da. Tuy nhiên, thuốc chỉ được sử dụng khi có sự chỉ định và cho phép của bác sĩ.
- Sử dụng kem dưỡng ẩm: Có khả năng làm dịu da, giảm mẩn đỏ, kích ứng.
Thuốc Tây y thường cho hiệu quả nhanh chóng, cải thiện các triệu chứng bệnh chỉ sau vài lần sử dụng. Tuy nhiên, mặt hạn chế của thuốc là dễ gây nghiện thuốc, gây dị ứng và tác dụng phụ cho người bệnh.
Sử dụng mẹo dân gian để chữa bệnh tại nhà
Đây là một trong những phương pháp được sử dụng rộng rãi nhất. Thực chất, mẹo dân gian là một phương pháp truyền miệng và mang lại hiệu quả chữa bệnh nhất định. Theo đó, bạn có thể thực hiện các bước sau để khắc phục tình trạng của mình.
- Lá chè xanh: Rửa sạch rồi vò nát lá chè xanh, đun sôi với 500ml nước trong 20 phút. Khi sử dụng, pha thêm một chút nước ấm để tắm và rửa sạch.
- Lá húng quế: Lấy 5-10 lá húng quế, rửa sạch. Nghiền / nghiền với 1 thìa cà phê muối. Đắp lá húng quế lên da, cố định bằng gạc, giữ trong 15 phút rồi rửa sạch bằng nước ấm.
- Lá khế: Rửa sạch một nắm lá khế, để ráo, sau đó thái nhỏ, phơi nóng cho đến khi lá khế chuyển sang màu vàng sậm. Gói lá vào một chiếc khăn mỏng, sạch và nhẹ nhàng đắp lên da.
Ngoài ra, bạn cũng có thể dùng nha đam, giấm táo hoặc chườm nóng để giúp giảm ngứa, cải thiện tình trạng bệnh hiệu quả.
Theo các chuyên gia, những cách này rất an toàn, lành tính và chi phí thấp. Tuy nhiên, phương pháp này chỉ phù hợp với những trường hợp bệnh nhẹ, ngứa đơn thuần. Trường hợp ngứa do bệnh kéo dài, cần được thăm khám và kê đơn thuốc điều trị cụ thể. Hơn nữa, nếu sử dụng sai cách, nguồn nguyên liệu không đảm bảo sẽ bị nhiễm khuẩn.
Thuốc Ayurvedic điều trị hiệu quả chứng ngứa da
Thuốc đông y luôn là một trong những lựa chọn an toàn cho các vấn đề da liễu. Để điều trị, bác sĩ sẽ căn cứ vào nguyên nhân và tình trạng của bệnh nhân để đưa ra phương pháp khắc phục phù hợp.
Thuốc Đông y có nguồn gốc từ thảo dược thiên nhiên nên rất an toàn, lành tính và đặc biệt không gây tác dụng phụ cho người bệnh khi sử dụng. Có thể kể đến một số vị thuốc nam chữa ngứa ngoài da như: Ké đầu ngựa, xuyên khung, kim ngân hoa, hồng hoa, bồ công anh, ngải cứu, giun đất…
Ưu điểm của thuốc Đông y trị ngứa ngoài da là đi sâu vào căn nguyên để điều trị bệnh tận gốc, đồng thời bồi bổ cơ thể, tăng cường sức đề kháng giúp cơ thể người bệnh chống lại các tác nhân gây bệnh. . Điều này giúp đưa ra phương pháp điều trị dự phòng, ngăn ngừa bệnh tái phát trong tương lai.
Tuy nhiên, phương pháp này cũng có một số hạn chế trong quá trình điều trị đó là thuốc thường có tác dụng chậm nên người bệnh cần kiên trì sử dụng; Hiệu quả điều trị tùy thuộc vào cơ địa.
Xem thêm: TOP 4 thuốc mọc tóc tốt nhất chuyên gia khuyên dùng
Ăn gì khi bị ngứa da? Kiêng những gì?
Một chế độ dinh dưỡng phù hợp sẽ phần nào giúp người bệnh cải thiện được các triệu chứng ngứa ngoài da và hỗ trợ điều trị bệnh hiệu quả hơn. Theo đó, các bác sĩ chuyên khoa khuyến cáo người bệnh nên chú ý đến chế độ ăn uống khoa học và phù hợp với bản thân, tránh để bệnh phát triển nặng hơn.
Thực phẩm cần bổ sung:
- Bổ sung nhiều trái cây và rau xanh, đây là nguồn cung cấp dồi dào chất xơ, vitamin và khoáng chất, ngăn ngừa tình trạng viêm nhiễm, ngứa da.
- Thực phẩm giàu omega-3 như cá hồi, quả óc chó, dầu hạt lanh, v.v.
- Bổ sung các thực phẩm có tác dụng kháng viêm, giảm sưng tấy tốt như mật ong, tỏi,….
- Bên cạnh đó, người bệnh cần uống đủ nước mỗi ngày, tránh để cơ thể bị mất nước dẫn đến khô da.
Thực phẩm và đồ uống cần tránh:
- Người bị ngứa da nên kiêng những thức ăn dễ gây dị ứng như cua, sò, ghẹ, hải sản…
- Người bị ngứa da không nên ăn đồ chiên rán, chế biến sẵn, đóng hộp…
- Tránh hấp thụ vào cơ thể những đồ uống có thể khiến tình trạng bệnh trở nên trầm trọng hơn như rượu bia, cafein, thuốc lá…
- Không ăn thức ăn quá mặn hoặc quá ngọt.
- Thực phẩm giàu protein, sữa động vật hoặc các sản phẩm như pho mát, sữa chua, v.v.
Cách chống ngứa da hiệu quả
Với những nguyên nhân mà chúng tôi nêu trên, bạn hoàn toàn có thể phòng tránh được tình trạng ngứa da đầu. Theo đó, hãy thực hiện theo những lời khuyên được bác sĩ chuyên khoa giới thiệu dưới đây:
- Dưỡng ẩm cho da khi thời tiết hanh khô vì da khô rất dễ gây mẩn ngứa.
- Phải giữ ấm cơ thể khi thời tiết chuyển mùa, nhất là vùng cổ, tay, chân.
- Không dùng chung quần áo với người khác để hạn chế lây nhiễm các bệnh như ghẻ, hắc lào, hắc lào,…
- Khám sức khỏe định kỳ để theo dõi sức khỏe, bởi các bệnh nội khoa như tiểu đường, tuyến giáp, nhiễm giun sán… cũng là nguyên nhân gây ngứa da.
- Chú ý vệ sinh cơ thể sạch sẽ, tránh để mồ hôi ra nhiều gây bít lỗ chân lông.
- Khi ra ngoài, nhất là trời nắng nóng, nhất thiết phải đeo khẩu trang, mặc quần áo bảo hộ lao động khi làm việc trong môi trường độc hại.
- Chọn sản phẩm chăm sóc da phù hợp, có tính tẩy rửa dịu nhẹ để không gây kích ứng da.
- Nên chọn quần áo làm từ chất liệu vải cotton để có thể thấm hút mồ hôi tốt, tránh kích ứng da.
Các chuyên gia cho biết, hầu hết các trường hợp ngứa da sẽ được khắc phục và kiểm soát nếu xác định và phát hiện sớm đúng nguyên nhân. Vì vậy, khi tình trạng ngứa da kéo dài và kèm theo các dấu hiệu bất thường khác như mệt mỏi, sốt, ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày… bạn cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và được bác sĩ điều trị thích hợp. Bác sĩ chúc bạn sức khỏe!