Nấm da đầu là một bệnh da liễu có tốc độ lây lan nhanh. Vì vậy, để kiểm soát các triệu chứng bệnh và ngăn ngừa lây nhiễm, người bệnh cần đi khám và điều trị sớm. Tuyệt đối không tự ý mua thuốc điều trị để tránh tình trạng bệnh ngày càng nặng và ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống.
Nấm da đầu là gì
Theo các chuyên gia, da thường chứa một lượng nhỏ vi nấm. Thông thường, những loại nấm này không gây ra bất kỳ biểu hiện viêm nhiễm nào. Tuy nhiên, khi gặp điều kiện thích hợp, loại nấm này phát triển mạnh và gây nhiễm trùng.
Nhiễm nấm có thể xuất hiện ở bất kỳ vị trí nào trên cơ thể. Nhưng, bệnh thường xuất hiện ở những vùng ẩm ướt, thường ra nhiều mồ hôi như đầu.
Bệnh nấm da đầu có thể gặp ở mọi lứa tuổi kể cả nam và nữ. Bệnh thường có biểu hiện ngứa ngáy, khó chịu ở quy đầu. Không chỉ vậy, bệnh còn gây phát ban, đóng vảy và rụng tóc trên đầu.
Bệnh nếu không được điều trị kịp thời không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe mà còn ảnh hưởng xấu đến thẩm mỹ và chất lượng cuộc sống của người bệnh. Vì vậy, khi thấy các triệu chứng của bệnh nấm da đầu, người bệnh nên đến bệnh viện chuyên khoa da liễu để khám.
Nguyên nhân nhiễm nấm da đầu
Thủ phạm gây nấm da đầu chủ yếu là nấm Candida và Dermatophytes. Hai loại nấm này thường sinh trưởng và phát triển mạnh ở những nơi ẩm ướt như da đầu. Vì vậy, nếu người bệnh có thói quen lười gội đầu hoặc thích thay đổi kiểu tóc mới sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn sinh sôi và gây bệnh. Bên cạnh đó, bệnh còn có thể do nhiễm nấm từ vật nuôi như chó, mèo hoặc một số loại khác.
Ngoài nguyên nhân này, bệnh có thể phát triển do các yếu tố sau:
- Dùng chung khăn tắm, lược hoặc đồ dùng cá nhân với bệnh nhân bị nhiễm bệnh
- Da đầu bị tổn thương, có những vết cắt nhỏ nhưng không được xử lý tốt.
- Sử dụng dầu gội đầu hoặc sản phẩm chăm sóc tóc kém chất lượng, chứa nhiều hóa chất độc hại
- Chế độ ăn uống không lành mạnh gây thiếu hụt chất dinh dưỡng
- Sử dụng thuốc lâu dài
Các yếu tố nguy cơ làm tăng khả năng bị nhiễm nấm da đầu
Một số yếu tố cơ địa góp phần làm tăng khả năng nhiễm nấm da đầu ở người bệnh như:
- Nguồn nước ô nhiễm
- Mắc các bệnh ngoài da khác như vẩy nến, chốc lở, bệnh parakeratosis, v.v.
- Suy giáp, tiểu đường
- Có thai
- Hệ thống miễn dịch suy yếu
- Tuổi: Dưới 5 tuổi hoặc trên 55 tuổi thường có nguy cơ nhiễm nấm cao
- Thường xuyên sử dụng thuốc tránh thai hoặc thuốc kháng sinh, corticosteroid
Các dấu hiệu và triệu chứng của nhiễm nấm da đầu
Bệnh nấm da đầu thường xuất hiện với các triệu chứng điển hình sau:
- Ngứa da đầu: Thường xuyên gội đầu bằng nước bẩn có chứa nấm thường có khả năng lây nhiễm cao
- Phát ban đỏ hoặc tím trên da đầu
- Vùng da bị bệnh có vảy trắng như gàu, có thể bong ra.
- Mụn trắng hoặc vàng, có mủ trên da đầu
- Da đầu ướt và nhờn
Trong trường hợp nghiêm trọng, nấm có thể gây loét da đầu trên diện rộng. Ở một số đối tượng, bệnh diễn ra trong thời gian dài cộng với việc thường xuyên gãi hoặc sử dụng thuốc bôi ngoài da có thể khiến nang lông bị ảnh hưởng. Theo thời gian, tóc ngày càng yếu và dễ gãy rụng. Đặc biệt, tóc thường bị rụng khi người bệnh chải đầu, gội đầu. Ngoài ra, bệnh còn gây sốt, nhức đầu hoặc sưng hạch trên cổ.
Ngoài những triệu chứng này, người bệnh còn gặp phải những biểu hiện sau khi nấm Candida lây lan, gây cảm giác khó chịu:
- Cơ thể mệt mỏi
- Có vấn đề trong hệ tiêu hóa
- Gây tưa miệng với các tổn thương màu trắng và đau trong miệng
- Đau xoang
- Ảnh hưởng đến đường tiết niệu hoặc kích ứng bộ phận sinh dục
Bệnh nấm da đầu có lây không
Theo các chuyên gia da liễu, nấm da đầu là một bệnh truyền nhiễm. Bệnh có thể lây từ vùng da này sang vùng da khác hoặc từ người này sang người khác. Bệnh thường lây truyền trực tiếp qua da khi tiếp xúc gần với người bệnh. Nói chung, trẻ em trong độ tuổi từ 3 đến 7 có nguy cơ lây bệnh cao hơn người lớn. Đặc biệt là các bé đang học lớp mầm hoặc lớp lá.
Bên cạnh đó, bệnh có thể lây truyền từ người này sang người khác khi dùng chung đồ dùng cá nhân như quần áo, khăn mặt, khăn tắm, mũ nón… Ngoài ra, bệnh còn có thể lây truyền từ động vật sang người. Hình thức lây truyền chính là khi một người bị nhiễm bệnh ôm hoặc vuốt ve con chó, con mèo bị nhiễm bệnh hoặc chạm vào các đồ vật mà họ tiếp xúc.
Điều trị bệnh nấm da đầu
Bệnh nấm da đầu thường bị nhầm lẫn với các tình trạng da khác như gàu, vẩy nến hoặc viêm da tiết bã. Vì vậy, để điều trị đúng bệnh, bác sĩ cần chẩn đoán chính xác nguyên nhân gây bệnh. Ngoài các triệu chứng lâm sàng, nhân viên y tế thường sử dụng các mẫu mô từ da đầu hoặc tóc để soi bằng kính hiển vi để tìm tế bào nấm.
Trị nấm da đầu bằng thuốc bôi
Thông thường, sau khi có kết quả, bác sĩ sẽ lên phác đồ điều trị phù hợp với từng bệnh nhân. Hầu hết các trường hợp nhiễm nấm ở da đầu đều được điều trị bằng thuốc bôi dưới dạng thuốc mỡ, bọt hoặc dầu gội.
Một số phương pháp điều trị nấm da đầu thường được áp dụng bao gồm:
- Fluconazole (Diflucan): Một loại thuốc kháng nấm nhóm azole, thường được các chuyên gia chăm sóc sức khỏe kê đơn để ngăn ngừa và điều trị nhiễm trùng do nấm. Fluconazole (Diflucan) hoạt động bằng cách ức chế sự hình thành và phát triển của nấm trong cơ thể. Tùy theo cơ địa và mức độ tổn thương do nấm gây ra mà bác sĩ sẽ chỉ định liều lượng phù hợp cho từng người. Tuy nhiên, thuốc chống chỉ định dùng cho những người quá mẫn cảm với các thành phần có trong thuốc.
- Terbinafine: Một loại thuốc chống nấm, được sản xuất dưới dạng kem bôi. Terbinafine thường được chỉ định để điều trị nhiễm trùng nấm men trên da, đặc biệt là nấm Candida. Tuy nhiên, thuốc có thể gây ra các tác dụng phụ như ngứa hoặc mẩn đỏ tại vị trí bôi thuốc. Vì vậy, khi sử dụng, người bệnh cần điều trị theo chỉ định của bác sĩ.
- Naftifine: Một loại thuốc trị nấm da dầu có tác dụng tiêu diệt và ức chế sự phát triển của một số loại nấm nhạy cảm. Naftifine thường được bác sĩ kê đơn để điều trị một số bệnh lý liên quan đến nhiễm trùng da. Tuy nhiên, không nên sử dụng thuốc thường xuyên và lâu dài để tránh ảnh hưởng xấu đến sức khỏe.
- Ketoconazole: Thuốc hoạt động bằng cách ức chế sự phát triển của nấm gây bệnh. Ketoconazole là một chất chống nấm phổ rộng có hiệu quả chống lại nhiều loại nấm. Vì vậy, thuốc thường được chỉ định để điều trị các bệnh nấm xuất hiện trên da đầu.
- Các loại thuốc điều trị nấm da đầu khác: Oxiconazole, Clotrimazole, Econazole, Miconazole,…
Trong trường hợp bệnh nặng, các loại thuốc trên không giúp kiểm soát được các triệu chứng thì bác sĩ sẽ chỉ định một số loại thuốc khác có tác dụng mạnh hơn. Cụ thể như:
- Amphotericin B: Một loại kháng sinh chống nấm, thường được kê đơn trong các trường hợp nhiễm nấm nghiêm trọng, có thể gây tử vong.
- Nystatin: Thuốc có tác dụng chống nấm ở niêm mạc, dùng đường uống.
Ngoài việc dùng thuốc, người bệnh có thể sử dụng một số loại dầu gội trị nấm sau:
- Nizoral
- Selen
- Ketoconazole
- Mặt trời
Các biện pháp tự nhiên để kiểm soát nấm da đầu tại nhà
Bệnh hắc lào trên da đầu có thể dễ dàng điều trị bằng các phương pháp điều trị không kê đơn. Bên cạnh đó, để kiểm soát các triệu chứng bệnh tại nhà, người bệnh cũng có thể áp dụng các mẹo tự nhiên sau:
- Giấm táo: Thành phần có tác dụng kháng nấm và giúp loại bỏ vi nấm gây nhiễm trùng. Người bệnh có thể pha 1 cốc giấm táo với 2 cốc nước ấm. Sau đó, dùng hỗn hợp này để gội đầu. Thực hiện đều đặn 2-3 lần / tuần để có kết quả điều trị như mong muốn.
- Dầu Neem: Có tác dụng chống nấm và chống nhiễm trùng. Vì vậy người bệnh có thể sử dụng loại dầu tự nhiên này để cải thiện tình trạng nấm da đầu. Cách thực hiện đơn giản, người bệnh dùng 2 thìa tinh dầu Neem trộn với 1 thìa dầu dừa. Sau đó, thoa hỗn hợp này lên tóc và da dầu, massage nhẹ nhàng. Sau khi thoa khoảng 30 phút, gội đầu bằng dầu gội nhẹ. Áp dụng 2-3 lần một tuần.
- Chanh: Một loại dược thảo có đặc tính kháng khuẩn, có tác dụng điều trị nhiễm nấm da đầu. Người bệnh dùng 1 thìa nước cốt chanh hòa tan với 1 cốc nước. Dùng hỗn hợp này thoa đều lên da đầu và tóc. Sau 10-15 phút, tắm và gội sạch tóc bằng dầu gội. Thực hiện 2-3 lần mỗi tuần.
- Dầu dừa: Sau khi làm ướt tóc, người bệnh dùng 1-2 thìa dầu dừa thoa đều lên tóc và da đầu. Mát xa nhẹ nhàng trong 3-5 phút. Cuối cùng, gội đầu bằng dầu gội có chất tẩy nhẹ. Làm điều đó ít nhất một lần một tuần.
- Dầu thầu dầu: Trộn 1 thìa dầu thầu dầu ép lạnh với 1 thìa dầu dừa. Thoa đều hỗn hợp này lên da đầu và tóc. Chờ khoảng 30 phút rồi gội đầu bằng nước sạch và dầu gội. Thực hiện 1-2 lần / tuần.
Cách ngăn ngừa nhiễm nấm da đầu
Nhiễm nấm da đầu có khả năng tái phát mạnh. Do đó, để bệnh không quay trở lại và gây nhiễm trùng, người bệnh nên tuân thủ những lời khuyên sau:
- Tắm và gội đầu đều đặn hàng ngày
- Chọn loại dầu gội phù hợp với da đầu, tránh sử dụng các dòng sản phẩm có chứa chất gây kích ứng hoặc chất bảo quản
- Giữ cho da đầu sạch và khô mọi lúc. Đặc biệt, sau khi tắm xong bạn nên lau khô người
- Có một chế độ ăn uống lành mạnh và đa dạng. Nên hạn chế ăn nhiều tinh bột hoặc uống quá nhiều rượu, bia hoặc các chất kích thích
- Tránh lạm dụng steroid hoặc thuốc kháng sinh
- Giữ tinh thần thoải mái, tránh căng thẳng khiến bệnh nặng hơn.
- Không đội mũ hoặc che đầu thường xuyên
- Không dùng chung đồ vật, vật dụng cá nhân với người bệnh
- Tránh tiếp xúc với vật nuôi bị bệnh
- Không gãi hoặc gãi mạnh lên da đầu để tránh làm tổn thương da đầu, tạo điều kiện cho nấm phát triển
Nấm da đầu là một bệnh da liễu phổ biến. Bệnh tuy không nguy hiểm nhưng khi mắc bệnh người bệnh cần nhanh chóng điều trị để kiểm soát các triệu chứng. Bên cạnh đó, điều trị sớm cũng là cách giúp nấm không lây lan sang các vùng da lành khác trên cơ thể.