Bệnh chàm da là bệnh thường gặp ở người lớn và trẻ em. Bệnh không chỉ gây giảm đau, châm chích khó chịu mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến thẩm mỹ cũng như tâm lý của người bệnh. Nhận biết sớm các dấu hiệu bệnh chàm và điều trị kịp thời là rất quan trọng giúp người bệnh sớm khỏi bệnh.
Bệnh chàm da là gì và nó dễ bị ở đâu?
Bệnh chàm da hay còn gọi là bệnh chàm – một dạng viêm da cơ địa gây viêm nhiễm cấp tính hoặc mãn tính do nhiều nguyên nhân khác nhau. Bệnh thường gây ngứa, mẩn đỏ và nổi mụn nước lớn trên da.
Tổn thương của bệnh chàm da thường chỉ ở một vùng nhỏ, nhưng có thể lan rộng thành mảng lớn và tập trung ở những vị trí như:
- Chàm môi, quanh miệng: Do tiếp xúc với các tác nhân gây bệnh như son môi, đồ trang điểm, thói quen liếm môi,…
- Bệnh chàm da ở tay: Do hàng ngày bàn tay của chúng ta thường tiếp xúc với nhiều chất có thể gây dị ứng dẫn đến bệnh chàm như nước rửa bát, xà phòng, dầu gội đầu,…
- Dấu hiệu bệnh chàm ở bàn chân: Lòng bàn chân và các ngón chân là những vùng thường ra nhiều mồ hôi, kết hợp với sự ma sát tiếp xúc với đất, giày dép hàng ngày tạo điều kiện thuận lợi cho bệnh bùng phát.
Xem thêm: Top 3 loại thuốc trị nấm móng tay chân hiệu quả được đề cử bởi các chuyên gia
Có bao nhiêu loại bệnh chàm da?
Theo nguyên nhân, bệnh chàm da được chia thành nhiều loại, trong đó điển hình nhất là:
- Chàm tổ đỉa: Đây là dạng chàm mạn tính có triệu chứng là nổi nhiều mụn nước ngứa. Bệnh hình thành có liên quan tới cơ địa dị ứng với với một số tác nhân bên ngoài như hóa chất, nhiễm khuẩn, dị ứng thực phẩm, hóa mỹ phẩm,…
- Chàm tiếp xúc: Chàm tiếp xúc còn được gọi viêm da tiếp xúc khi da va chạm với các chất gây dị ứng từ môi trường bên ngoài gây ra tình trạng mụn nước có mủ, da mẩn ngứa. Có hai dạng viêm da tiếp xúc là viêm da tiếp xúc dị ứng và viêm da tiếp xúc kích ứng.
- Chàm đồng tiền: Dạng chàm này có tổn thương vết loét, mẩn đỏ hình tròn hoặc oval, kèm theo các triệu chứng khác như ngứa, chảy nước, đóng vảy bong tróc, ở các vị trí như chân tay, mặt,…
- Chàm tiết bã (chàm da mỡ): Là một dạng chàm do hoạt động của tuyến bã mạnh tiết ra nhiều nhờn dư thừa. Bệnh thường có xu hướng trải rộng ra khỏi mí tóc đến mặt hình thành “Vòng hoa tiết bã”, kèm theo sẩn vảy mịn. Bệnh có thể xuất hiện ở người lớn và trẻ nhỏ. Đối với trẻ sơ sinh, bệnh thường xuất hiện ở dạng vảy cứng, dân gian thường gọi với tên “cứt trâu”
- Chàm khô: Chàm khô bùng phát do không đáp ứng được độ ẩm cần thiết cho da hoặc bị rối loạn bã nhờn, ảnh hưởng của vi khuẩn,… khiến da bị khô nứt nẻ, có vảy bong tróc, đôi khi xuất hiện mụn nhỏ li ti, mụn nước vỡ chảy dịch,… Chàm khô ở trẻ em xuất hiện rất sớm từ những tháng đầu sau khi sinh. Nếu không được điều trị dứt điểm và đúng cách, bệnh sẽ dai dẳng cho tới khi bé trưởng thành.
- Chàm sữa ở trẻ sơ sinh: Chàm sữa là một dạng viêm da cơ địa thường gặp ở trẻ nhỏ. Chàm sữa ở trẻ sơ sinh có biểu hiện rất rõ ràng như nổi mẩn đỏ, da khô, mụn nước nhỏ, có dịch vàng chảy. Bệnh có thể xuất hiện ở một vùng bất kỳ, thậm chí bị khắp người nếu tình trạng nặng.
- Bệnh chàm bội nhiễm: Bệnh chàm bội nhiễm là hệ quả của các dạng chàm tiếp xúc, chàm khô, chàm tiết bã,… nhưng không có biện pháp điều trị kịp thời. Bệnh tiến triển nặng, người bệnh có phản ứng ngứa ngáy gây trầy xước, viêm nhiễm dẫn đến bội nhiễm.
Các triệu chứng của bệnh chàm da theo từng giai đoạn
Bệnh chàm da là bệnh ngoài da nên các triệu chứng thường rất dễ nhận biết. Ở mỗi giai đoạn bệnh sẽ có những triệu chứng khác nhau, chẳng hạn như:
- Giai đoạn ban đỏ: Giai đoạn đầu khi bệnh mới khởi phát nhẹ. Triệu chứng của bệnh chỉ đơn giản là những mảng đỏ và hơi ngứa nhưng sẽ biến mất sau một thời gian. Vì vậy, nhiều người thường không để ý hoặc chủ quan dẫn đến không điều trị kịp thời, bệnh tiến triển nặng hơn.
- Giai đoạn mụn nước: Khi đã bước sang giai đoạn nặng hơn sẽ xuất hiện nhiều mụn nước có kích thước khoảng 1-2mm và tập trung thành từng đám, kèm theo cảm giác ngứa ngáy khó chịu. Mụn mọc rồi vỡ ra gây nhiễm trùng rất đau, thậm chí bội nhiễm nếu không được xử lý đúng cách.
- Giai đoạn đóng vảy, lichen hóa: Các tổn thương trên da lúc này sẽ bắt đầu bong tróc và lên da non. Thông thường chúng sẽ chảy nhiều dịch nhầy và huyết tương, khi đóng lại sẽ khô lại gây nứt nẻ, sần sùi khiến bề mặt da sần sùi, phẳng ở giữa các nếp nhăn, vừa gây ngứa ngáy khó chịu vừa mất thẩm mỹ.
Xem thêm: Gel Dvelinil tẩy nốt ruồi trị mụn cóc, mụn thịt của Nga có hiệu quả không? Mua ở đâu chính hãng
Nguyên nhân phổ biến của bệnh chàm da
Bệnh chàm da hình thành do nhiều nguyên nhân khác nhau, được chia thành 3 nhóm chính:
- Nguyên nhân bên trong: Các nguyên nhân từ bên trong cơ thể như yếu tố di truyền từ gia đình, rối loạn chức năng cơ quan, rối loạn nội tiết,… là một trong những nguyên nhân trực tiếp gây ra tình trạng bệnh.
- Nguyên nhân bên ngoài: Bệnh chàm da là do ảnh hưởng của các dị nguyên từ các yếu tố vật lý, hóa học, sinh học, thực vật tiếp xúc trực tiếp với da gây dị ứng, mẩn ngứa và viêm nhiễm. da bị chàm. Chẳng hạn như tiếp xúc với hóa chất công nghiệp, dị ứng với lông động vật (chó, mèo…), phấn hoa, ánh sáng, chất có trong bao cao su, hóa chất tẩy rửa, thay đổi thời tiết, côn trùng cắn,…
- Do hệ miễn dịch, sức đề kháng kém: Một trong những nguyên nhân chính gây bệnh chàm ở người lớn và trẻ em là do hệ miễn dịch kém, cơ thể suy nhược bởi suy nhược cơ thể, thiếu dinh dưỡng, hay mắc bệnh. gan, thận, hô hấp,… nên rất dễ mắc các bệnh da liễu nếu gặp điều kiện thuận lợi, trong đó có bệnh.
Bệnh chàm da có lây không, có chữa được không?
Nhiều người khi thấy bệnh nhân chàm có những biểu hiện khó coi ở bên ngoài nên có xu hướng trốn tránh vì sợ lây nhiễm. Tuy nhiên, bạn không nên quá lo lắng mà ảnh hưởng đến tâm lý của bản thân và người bệnh. Chàm là bệnh không lây truyền từ người này sang người khác. Nguyên nhân là do bệnh hình thành chủ yếu do yếu tố cơ địa, tác động từ môi trường chứ không phải do vi khuẩn, vi rút.
Về vấn đề bệnh chàm da có nguy hiểm không, bác sĩ Nhuận cũng cho biết, bệnh chàm gây nổi mụn nước, mảng da sẫm màu, da nứt nẻ, kèm theo ngứa ngáy, không chỉ gây mất thẩm mỹ mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt và chất lượng cuộc sống.
Tuy nhiên, bạn không nên quá lo lắng, chàm là bệnh ngoài da không khó điều trị. Người bệnh hoàn toàn có thể thoát khỏi căn bệnh này nếu lựa chọn đúng phương pháp kết hợp với việc chăm sóc, bảo vệ và luyện tập thể dục thể thao thường xuyên để tăng cường sức đề kháng.
Phương pháp điều trị
Bệnh chàm da kéo dài sẽ ngày càng nghiêm trọng gây ra nhiều tổn thương trên da sẽ khó điều trị hơn rất nhiều. Vì vậy, lương y Nguyễn Thị Nhuận khuyên người bệnh ngay khi phát hiện các dấu hiệu của bệnh chàm cần tích cực điều trị để đạt hiệu quả tốt nhất.
Hiện nay, có nhiều phương pháp được áp dụng trong điều trị bệnh chàm da như:
Cách điều trị bệnh chàm da tại nhà
Từ xa xưa, dân gian đã lưu truyền rất nhiều mẹo chữa bệnh chàm da bằng thảo dược quen thuộc và được nhiều người đánh giá tốt
Một số cách có thể kể đến là:
- Chữa bệnh bằng lá ổi: Bạn dùng một nắm lá ổi, rửa sạch, giã nát rồi đun sôi với 500ml nước trong khoảng 5-7 phút. Sau đó dùng nước lá ổi ngâm lên vùng da bị bệnh khoảng 15-20 phút. Tiếp tục áp dụng cách này 1-2 lần/ngày cho đến khi bệnh thuyên giảm.
- Chữa chàm bằng lá trầu không: Bạn dùng khoảng 5-7 lá trầu không, đem rửa sạch rồi đắp vào nốt sùi mào gà. Sau đó dùng hỗn hợp này thoa một lớp mỏng lên vùng da bị chàm, để khoảng 15 phút thì rửa sạch lại.
- Chữa bệnh bằng dầu dừa: Cũng giống như phương pháp trên, với dầu dừa bạn cũng dùng một lượng tinh dầu vừa phải để xoa bóp lên cùng vùng da bị bệnh sau khi đã vệ sinh sạch sẽ. Dầu dừa giúp cung cấp độ ẩm cho da, từ đó làm giảm nhanh các triệu chứng của bệnh chàm.
Ưu điểm: Phương pháp dân gian có thế mạnh là dễ thực hiện tại nhà, nguyên liệu an toàn, phù hợp với mọi đối tượng kể cả trẻ em, chi phí thấp nên tạo điều kiện áp dụng lâu dài.
Nhược điểm: Bên cạnh những ưu điểm, mẹo dân gian vẫn còn nhiều nhược điểm như hiệu quả phụ thuộc vào cơ địa, không có công dụng tốt với bệnh nặng.
Xem thêm: Hôi nách là gì, Điểm danh TOP 4 thuốc trị hôi nách hiệu quả nhất
Sử dụng thuốc theo phác đồ Tây y
Thuốc Tây y là sự lựa chọn của hầu hết người bệnh hiện nay bởi tính khoa học và hiện đại. Phác đồ điều trị của Tây y thường sử dụng các loại thuốc kháng sinh, kháng viêm để ức chế bệnh và giảm nhanh các triệu chứng bên ngoài.
Một số loại thuốc như:
- Thuốc chống bội nhiễm như eosin, milian, nitrat bạc 0,25%-2%: Mục đích ngăn ngừa bội nhiễm, tiến triển nặng.
- Các loại thuốc chống ngứa điển hình như Clorpheniramin, Cetirizin,…
- Các loại kháng sinh giúp chống nhiễm trùng da như Cephalosporin,…
- Các loại thuốc dành cho trẻ em như Milian, Eosin, thuốc mỡ corticoid, v.v.
Ưu điểm: Thuốc tây giúp tác dụng nhanh, mang lại hiệu quả sau một thời gian sử dụng, giá thành vừa phải và dễ sử dụng cũng là một ưu điểm.
Nhược điểm: Thuốc tây y tuy cho hiệu quả nhanh nhưng khi ngưng sử dụng, bệnh dễ tái phát nếu gặp điều kiện thuận lợi. Ngoài ra, việc sử dụng thuốc tây trong thời gian dài có thể gây ra một số tác dụng phụ ảnh hưởng đến làn da và sức khỏe. Vì vậy, người bệnh không nên tự ý sử dụng khi chưa có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa, nhất là với trẻ nhỏ.
Chữa bệnh chàm da bằng y học cổ truyền
Theo Y học cổ truyền, chàm hình thành là do trong cơ thể tích nhiệt, thấp nhiệt, nhưng chủ yếu là do phong nhiệt gây nên. Để giải quyết tình trạng này, TCM thường đi vào căn nguyên để giải quyết từng nguyên nhân gây bệnh. Đối với hạ thân nhiệt, phương pháp điều trị tập trung vào việc thanh nhiệt và giải độc cơ thể từ bên trong. Ngoài ra, có thể sơ can tán nhiệt, sơ phong trừ thấp.
Đặc biệt, các bài thuốc y học cổ truyền sử dụng 100% thành phần từ thảo dược thiên nhiên như nấm linh chi, hoàng bá, hoàng bá, mộc thông, ngưu bàng tử,…. Giúp loại bỏ tận gốc bệnh chàm, an toàn cho mọi đối tượng.
Ưu điểm: Thuốc y học cổ truyền có thế mạnh là an toàn, không gây tác dụng phụ, hiệu quả bền vững, hạn chế tái phát.
Nhược điểm: Thuốc y học cổ truyền tác dụng chậm nên người bệnh cần kiên trì trong thời gian dài mới đạt hiệu quả như mong muốn. Ngoài ra, vị đắng và thời gian sắc lâu cũng là một nhược điểm.
Bị bệnh chàm da nên ăn gì và ăn gì tốt cho sức khỏe?
Để bệnh nhanh chóng hồi phục, ngoài việc lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, bạn cũng cần chú ý đến chế độ dinh dưỡng hàng ngày. Trong chế độ ăn của người bệnh chàm cần được xây dựng một cách khoa học và hợp lý như:
- Hạn chế các thực phẩm có khả năng gây dị ứng như trứng, hải sản, thịt bò, thịt chó…
- Hạn chế sử dụng các loại đồ uống như rượu, bia, cà phê, nước có ga…
- Đồ ăn cay nóng, nhiều dầu mỡ, nhiều đường, thức ăn nhanh cũng là những thực phẩm người bệnh cần tránh xa.
- Người bệnh nên tăng cường ăn nhiều rau xanh, trái cây để cung cấp vitamin, chất xơ, khoáng chất hỗ trợ quá trình đào thải độc tố, tăng cường hệ miễn dịch.
- Uống đủ 2 lít nước mỗi ngày để duy trì độ ẩm cho da và tăng cường khả năng đào thải độc tố cho cơ thể.
Cách phòng bệnh chàm da – Eczema
Bệnh chàm da – eczema có xu hướng bùng phát thành từng đợt và khả năng tái phát cao nếu người bệnh tiếp xúc với các yếu tố nguy cơ. Chính vì vậy, bạn cần có những biện pháp phòng tránh bệnh hiệu quả, vừa ngăn ngừa bệnh ngay từ đầu, vừa hạn chế tối đa khả năng bệnh quay trở lại. Hãy lưu ý các biện pháp phòng ngừa sau:
- Trong sinh hoạt hàng ngày, bạn cũng cần chú ý vệ sinh sạch sẽ, luôn giữ ấm cơ thể, nhất là khi chuyển mùa;
- Giữ gìn môi trường sống sạch sẽ, tránh tiếp xúc với lông động vật, vật nuôi như chó, mèo vì đây cũng có thể là yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh chàm.
- Hạn chế tiếp xúc trực tiếp với hóa chất, chất tẩy rửa, xà phòng trong thời gian dài. Sử dụng các đồ bảo hộ như găng tay, giày, ủng chuyên dụng để bảo vệ da.
- Hãy cẩn thận trong việc lựa chọn các sản phẩm chăm sóc da. Sử dụng hợp lý, khoa học, không lạm dụng. Đặc biệt là mua ở những nơi uy tín.
- Xây dựng cho mình lối sống khoa học, lành mạnh, tránh căng thẳng, stress.
- Không tắm đúng giờ, hạn chế tắm bằng nước nóng, chỉ tắm nước ấm vừa phải.
Hy vọng với những chia sẻ trên sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về bệnh chàm da (eczema) để từ đó có cách phòng tránh và điều trị đúng cách, kịp thời. Bên cạnh đó, nếu cần được tư vấn và hỗ trợ thêm về bệnh chàm của bản thân, bạn có thể liên hệ với bác sĩ Lê Phương theo thông tin sau. Bác sĩ sẽ giúp bạn giải đáp thắc mắc, phân tích tình hình bệnh và đưa ra phương pháp điều trị phù hợp.