Bệnh á sừng là một trong những bệnh da liễu phổ biến hiện nay với các triệu chứng khó chịu ở đầu ngón tay, ngón chân và da đầu. Bệnh không chỉ khiến người bệnh khó chịu mà nếu chủ quan, không chữa trị dứt điểm hoặc kéo dài có thể gây hoại tử da, thậm chí nhiễm trùng máu. Bài viết hôm nay sẽ cung cấp cho các bạn những thông tin tổng quan nhất về bệnh á sừng từ triệu chứng, nguyên nhân, cách điều trị cũng như cách phòng tránh để bệnh được kiểm soát và đẩy lùi.
Bệnh á sừng là gì?
Bệnh á sừng (tên tiếng Anh: Dermatitis plantaris sicca) là một dạng viêm da cơ địa. Là trạng thái của lớp sừng đang trải qua quá trình biến đổi, chưa hoàn thiện, còn nhân. Lớp sừng chuyển hóa không hoàn toàn này được gọi là sừng bở, sừng non, sừng hỗn hợp, sừng kém chất lượng.
Bệnh đặc trưng bởi các triệu chứng như da khô, nứt nẻ và bong tróc. Bệnh có xu hướng khởi phát vào mùa đông khi nhiệt độ xuống thấp, thời tiết hanh khô hoặc làm việc trong môi trường có nhiệt độ và độ ẩm thấp.
Theo các chuyên gia da liễu, bệnh này không liên quan và không do vi khuẩn hay virus gây ra. Vì vậy, bệnh không có khả năng lây truyền từ người này sang người khác qua tiếp xúc trực tiếp. Tuy nhiên, bệnh có liên quan đến yếu tố di truyền nên có thể di truyền cho con cái.
Có thể bạn quan tâm: Dầu gội Selsun Thái Lan có tốt không? [Đánh giá từ chuyên gia]
Những vị trí thường mọc sừng
Bệnh á sừng có thể khởi phát ở bất kỳ vị trí nào trên cơ thể nếu gặp điều kiện thuận lợi như bệnh á sừng ở tay, á sừng ở đầu. Tuy nhiên, các triệu chứng thường xuất hiện ở những nơi như:
- Bệnh á sừng ở bàn tay: Đây là vị trí dễ bị tổn thương nhất do thường xuyên tiếp xúc với các tác nhân gây bệnh như hóa chất, xà phòng, mỹ phẩm,… Lúc này, tổn thương thường ở khắp bàn tay, đặc biệt là các ngón tay. Lòng bàn tay gây khô, nứt và đau.
- Bệnh á sừng ở bàn chân: Các ngón chân, gót chân là vị trí có các triệu chứng của bệnh á sừng rõ nhất như da nứt nẻ, bong tróc, mùa đông có thể nứt nẻ, chảy máu…
- Bệnh á sừng trên da đầu: Thể á sừng này ít phổ biến hơn ở chân, tay với các biểu hiện như da đầu xuất hiện các mảng trắng, bong tróc, rất ngứa, gây đau đớn cho người bệnh.
Vì vậy, ở bất kỳ vị trí nào người bệnh cũng cảm nhận được sự khó chịu của căn bệnh này, nhất là khi thời tiết hanh khô, các triệu chứng có xu hướng nặng hơn.
Triệu chứng thường gặp của bệnh á sừng
Để bệnh không tái phát và điều trị dứt điểm bệnh, bạn cần nhận biết các triệu chứng và điều trị bệnh càng sớm càng tốt. Bởi một khi bệnh chuyển sang giai đoạn mãn tính, giai đoạn sừng hóa, niken hóa sẽ gây ra rất nhiều khó khăn trong việc điều trị.
Theo đó, hãy lưu ý những triệu chứng điển hình của bệnh á sừng sau đây để chủ động trong việc thăm khám và điều trị:
- Da khô nứt nẻ: Do quá trình chuyển đổi chưa hoàn thiện nên da trở nên khô ráp, dày lên kèm theo mẩn đỏ và sưng tấy. Mặt khác, do da yếu, sừng nên rất dễ bong tróc, nứt nẻ và tạo thành các rãnh nông hoặc sâu trên da rất rõ.
- Ngứa: Người mắc bệnh á sừng sẽ có cảm giác ngứa ngáy ở vùng da bị tổn thương. Nếu dùng tay gãi vùng này sẽ tấy đỏ và chảy máu, là điều kiện thuận lợi để vi khuẩn xâm nhập.
- Lột da từng mảng lớn, nhỏ: Khi da khô ráp lâu ngày sẽ dẫn đến hình thành các mảng da thừa. Lúc này lớp sừng này sẽ tiết ra những vảy trắng sần sùi và dễ bong tróc.
- Chảy máu: Da khô, bong tróc, nứt nẻ, đặc biệt là các vết nứt sâu, cộng với việc bạn gãi mạnh có thể khiến da chảy máu và đau nhức.
- Xuất hiện mụn nước: Khi bệnh á sừng chuyển sang giai đoạn nặng, vùng da bệnh có thể xuất hiện những nốt mụn nhỏ li ti. Các mụn nước này có đặc điểm là dễ vỡ và khi vỡ ra sẽ rất ngứa.
- Thường xuyên mất ngủ, mệt mỏi: Người bệnh thường xuyên bị mất ngủ, mệt mỏi do các triệu chứng ngứa ngáy, nứt nẻ, bong tróc da nghiêm trọng hoặc sau khi tiếp xúc với hóa chất.
Nguyên nhân của
- Bệnh á sừng: Cũng giống như nhiều bệnh da liễu khác, cho đến nay y học hiện đại vẫn chưa xác định cụ thể nguyên nhân gây ra bệnh á sừng. Tuy nhiên, đã có nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng có một số yếu tố có khả năng khiến bệnh khởi phát cũng như nếu tiếp xúc nhiều sẽ khiến bệnh nặng hơn, cụ thể:
- Di truyền học: Khoảng 45% người mắc bệnh á sừng có nguyên nhân di truyền. Tỷ lệ này sẽ cao hơn nếu trong gia đình cả bố và mẹ đều mắc bệnh á sừng từ trước.
- Do thời tiết: Thời tiết hanh khô, nhiệt độ xuống thấp sẽ khiến da bị khô, mất nước khiến quá trình sừng hóa tăng cao, hình thành bệnh á sừng.
- Tiếp xúc với hóa chất: Các chất tẩy rửa, nước giặt, mỹ phẩm, dung dịch tẩy rửa toilet… khi tiếp xúc thường xuyên sẽ ảnh hưởng đến da, tăng nguy cơ mắc bệnh.
- Thiếu chất dinh dưỡng: Thiếu hụt vitamin, đặc biệt là vitamin A, D, C, E… sẽ khiến chức năng da suy yếu, dễ mắc các bệnh ngoài da, trong đó có bệnh á sừng.
- Thay đổi nội tiết tố: Keratoconus dễ bắt đầu ở tuổi dậy thì, phụ nữ mang thai, phụ nữ đang mang thai, phụ nữ mãn kinh…
Bệnh á sừng có nguy hiểm không?
Bệnh vẩy nến cũng là một bệnh da liễu với các biểu hiện ngoài da điển hình, nếu được điều trị kịp thời và đúng cách, bệnh vẩy nến sẽ khỏi và không gây nguy hiểm gì cho sức khỏe.
Tuy nhiên, bệnh sẽ gây ra những hệ lụy cho sức khỏe nếu không được điều trị triệt để và nghiêm túc. Bởi theo các bác sĩ chuyên khoa, so với một số bệnh da liễu khác, bệnh á sừng nếu chủ quan không chỉ gây ra những triệu chứng khó chịu, ảnh hưởng đến sinh hoạt, thẩm mỹ mà còn gây ra những biến chứng nguy hiểm.
Một số biến chứng của bệnh á sừng mà các bác sĩ chuyên khoa chỉ ra đó là:
- Suy giảm chức năng bảo vệ da: Nếu không điều trị tốt bệnh á sừng, việc da thường xuyên bị bong tróc sẽ dẫn đến tình trạng da yếu đi, chức năng bảo vệ của da cũng vì thế mà yếu đi.
- Tăng nguy cơ bội nhiễm, hoại tử da: Việc gãi ngứa với lực quá mạnh sẽ khiến vùng da bị tổn thương, trầy xước, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập và phát triển. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời có thể gây hoại tử da.
- Nhiễm trùng máu: Nếu vi khuẩn xâm nhập qua vết xước, tổn thương trên da chúng sẽ đi sâu vào mạch máu gây nhiễm trùng máu.
- Thậm chí còn gây viêm nhiễm ở các cơ quan quan trọng như màng hoạt dịch, màng tim, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh như: viêm xương tủy, tim mạch, bại liệt, biến dạng khớp…
Có thể bạn quan tâm: Top 3 thuốc (kem) bôi trĩ tốt nhất được các chuyên gia khuyên dùng
Cách điều trị bệnh á sừng hiệu quả
Có thể thấy, điều trị bệnh á sừng càng sớm càng giúp bạn ngăn ngừa những biến chứng mà bệnh có thể gây ra. Tuy nhiên, bệnh á sừng và cách điều trị sẽ phụ thuộc vào nguyên nhân và mức độ của bệnh.
Vì vậy, bạn tuyệt đối không được tự ý mua thuốc và áp dụng các phương pháp điều trị. Dù là mẹo dân gian hay thuốc Tây thì cũng cần được bác sĩ tư vấn kỹ lưỡng để tránh những tác dụng không mong muốn.
Và để khắc phục cũng như loại bỏ các triệu chứng của căn bệnh này bạn có thể áp dụng một số phương pháp sau:
Chữa bệnh hiệu quả từ bài thuốc dân gian
Bài thuốc dân gian là phương pháp được ông bà ta áp dụng từ rất lâu, cho đến nay nó vẫn còn nguyên giá trị và hiệu quả trong việc điều trị bệnh. Đây là những bài thuốc từ những nguyên liệu có sẵn tại nhà, rất dễ kiếm. Đặc biệt:
- Lá lốt: Rửa sạch một nắm lá lốt, sau đó đun sôi với 1 lít nước, thêm một chút muối. Để nước nguội bớt rồi dùng ngâm tay, chân trong 3-5 phút. Hoặc có thể sắc lá lấy nước uống hàng ngày hoặc giã lá đắp trực tiếp lên vùng da bị bệnh.
- Lá trầu không: Lấy một nắm trầu không, rửa sạch rồi giã nát, đun sôi với nước và vài hạt muối trắng. Dùng nước lá trầu không để ngâm vùng da bị á sừng.
- Chữa bệnh cây vòi voi: Lấy một nắm lá cây vòi voi tươi, rửa sạch, giã nát với một ít muối. Làm sạch da sau đó dùng gạc đắp lên da và để qua đêm.
- Dầu dừa: Làm sạch vùng da bị á sừng, sau đó lấy một ít dầu dừa, xoa bóp nhẹ nhàng trong 10-15 phút, ngày 1 lần trước khi đi ngủ.
- Sử dụng rau răm, rau răm: Bạn lấy một nắm rau răm và một nắm rau răm, đem rửa sạch rồi giã nát, sau đó đắp lên vùng da bị á sừng trong khoảng 30 phút.
Những phương pháp này có nguồn gốc từ thiên nhiên nên đảm bảo an toàn cho người sử dụng. Tuy nhiên, mẹo dân gian chỉ giúp bạn khắc phục phần nào các triệu chứng của bệnh chứ không thể điều trị tận gốc nguyên nhân. Hơn nữa, chỉ nên áp dụng cho những trường hợp bệnh nhẹ, mới khởi phát.
Điều trị bệnh vẩy nến bằng Tây y
Hầu hết các loại thuốc Tây y dùng trong điều trị bệnh da liễu đều là thuốc uống hoặc bôi ngoài da, trong đó có bệnh á sừng. Tùy vào tình trạng bệnh và nguyên nhân gây bệnh của mỗi người mà bác sĩ sẽ chỉ định các phương pháp điều trị bệnh á sừng khác nhau bao gồm các loại thuốc như:
- Kem dưỡng ẩm, giữ ẩm để giảm khô, ngứa tại chỗ cho bệnh nhân.
- Corticosteroid tại chỗ giúp giảm ngứa, bong tróc và viêm.
- Các loại kem bôi có chứa axit salicylic có tác dụng kháng viêm, giảm ngứa và bong tróc da.
- Thuốc kháng histamin: Giúp giảm ngứa ngáy khó chịu cho người bệnh.
- Sử dụng kháng sinh bôi hoặc uống nếu có nhiễm trùng ở vùng bị á sừng
- Dùng corticoid đường uống hoặc tiêm nếu bệnh nặng.
- Hoặc có thể sử dụng kết hợp một số loại vitamin như vitamin A, C, E… với mục đích bổ sung dưỡng chất cần thiết cho da.
Thuốc tây điều trị á sừng hiện có rất nhiều trên thị trường, đặc biệt là thuốc bôi ngoài da. Nhưng để đảm bảo an toàn, đúng người đúng bệnh, bạn tuyệt đối không được tự ý mua thuốc về sử dụng.
Đặc biệt, thuốc Tây y cho tác dụng nhanh nhưng tiềm ẩn nhiều tác dụng phụ, nhất là các loại thuốc chứa corticoid, kháng sinh như làm teo da, mỏng da… nếu lạm dụng.
Chữa á sừng bằng đông y an toàn
Đông y cho rằng bệnh á sừng khởi phát là do cơ thể nóng, phong huyết nên ngứa nhiều. Theo đó, nguyên lý điều trị của Đông y sẽ bao gồm 3 yếu tố thanh nhiệt, trừ phong, giải độc, đồng thời bồi bổ gan thận, tăng cường sức đề kháng, lập lại cân bằng nội tiết tố.
Thuốc Đông y với thành phần 100% từ thảo dược thiên nhiên luôn đảm bảo an toàn, hạn chế tối đa tác dụng phụ cho người bệnh. Tuy nhiên, không vì thế mà bạn có thể tự bốc thuốc để điều trị mà cần được thăm khám cẩn thận và dùng thuốc theo đúng chỉ định của thầy thuốc Đông y.
Có thể kể đến một số vị thuốc được các thầy thuốc Đông y sử dụng trong điều trị bệnh á sừng như: Ké đầu ngựa, sinh địa, đại hoàng, hà thủ ô… Những vị thuốc này không chỉ có tác dụng chữa bệnh. triệu chứng mà còn tiêu diệt căn nguyên gây bệnh, từ đó mang lại hiệu quả điều trị toàn diện, ngăn ngừa bệnh tái phát.
Hiệu quả là như vậy nhưng bạn cũng nên nhớ phải kiên trì sử dụng thuốc Đông y thì mới mang lại kết quả vì thuốc có tác dụng tương đối chậm. Hơn nữa, hiệu quả sẽ phụ thuộc nhiều vào cơ địa cũng như mức độ bệnh, diện tích viêm nhiễm của mỗi người.
Bệnh á sừng nên ăn gì? Kiêng những gì?
Một chế độ dinh dưỡng phù hợp sẽ giúp người bệnh sớm cải thiện tình trạng bệnh, ngăn ngừa bệnh tái phát và ngược lại. Vì vậy, khi mắc bệnh á sừng hoặc trong quá trình điều trị bệnh, bạn nên và không nên ăn những loại đồ ăn, thức uống sau:
- Người bệnh nên ăn nhiều rau xanh, trái cây, rau củ để cung cấp lượng vitamin cần thiết cho cơ thể và làn da.
- Bổ sung thực phẩm giàu omega-3 như cá béo, dầu hạt lanh.., ngũ cốc nguyên hạt để chống viêm, nhiễm trùng.
- Bổ sung đầy đủ lượng nước cho cơ thể để duy trì độ ẩm cho da và tăng độ đàn hồi.
Bên cạnh những thực phẩm nên bổ sung, người bệnh cũng chú ý tránh hoặc tạm thời loại bỏ những thực phẩm sau ra khỏi thực đơn để hỗ trợ điều trị bệnh:
- Không ăn đồ cay, nóng sẽ làm các triệu chứng nặng hơn.
- Tránh những thực phẩm dễ gây phản ứng dị ứng cho cơ thể như đậu phộng, hải sản, trứng sữa…
- Không uống bia, rượu hoặc đồ uống có cồn khác khi đang bị bệnh. Ngoài ra, các loại đồ uống có chứa chất kích thích như cà phê cũng nên hạn chế.
Có thể bạn quan tâm: TOP 3 thuốc tẩy nốt ruồi hiệu quả an toàn nhất, Mua ở đâu chính hãng
Cách phòng bệnh á sừng
Phòng ngừa bệnh á sừng ngay từ đầu chính là cách bạn bảo vệ sức khỏe của mình, bởi những triệu chứng do bệnh gây ra sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến sinh hoạt, cuộc sống và cả tính thẩm mỹ. Chính vì vậy, bạn có thể phòng bệnh bằng những cách sau:
- Giữ vệ sinh cơ thể sạch sẽ, giữ tay chân khô ráo, không tiếp xúc quá lâu với nước, nhất là nước bẩn, bùn đất.
- Tiếp xúc với hóa chất và chất tẩy rửa nên được giảm thiểu càng nhiều càng tốt. Nếu bắt buộc phải tiếp xúc thì nên sử dụng các phương tiện phòng hộ cá nhân như khẩu trang, tất, găng tay, quần áo dài tay…;
- Tăng cường bổ sung các thực phẩm giàu vitamin E, vitamin C, beta-caroten, chất xơ… để tăng cường sức đề kháng, làm chậm quá trình lão hóa da, cải thiện tình trạng da khi bị lở loét…;
- Sử dụng các vật dụng cá nhân cần thiết khi ra ngoài, nhất là khi thời tiết lạnh vì bệnh á sừng thường khởi phát khi thời tiết hanh khô, nhiệt độ xuống thấp như mùa đông;
- Biết cách cân bằng giữa công việc và cuộc sống để tránh căng thẳng, mệt mỏi quá mức.
- Khi có biểu hiện bất thường trên da cần đi khám để phát hiện bệnh sớm và khắc phục kịp thời.
Như vậy, bệnh á sừng là bệnh không lây nhiễm từ người này sang người khác nhưng bệnh có thể gây ra những ảnh hưởng đến sức khỏe như nhiễm trùng máu, hoại tử da nếu không được điều trị đúng cách và kịp thời. Hi vọng bài viết đã cung cấp cho bạn những thông tin hữu ích, giúp bạn chủ động nhận biết và điều trị cho mình. Chúc bạn sức khỏe!