Mề đay cholinergic là một dạng mề đay không rõ nguyên nhân nhưng có liên quan đến nhiệt độ cơ thể và tăng tiết mồ hôi. Căn bệnh này thường có xu hướng tái phát nhiều lần ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và chất lượng cuộc sống. Bài chia sẻ này sẽ giúp bạn tìm hiểu thêm về căn bệnh này để chủ động tìm ra phương pháp điều trị kịp thời.
Mề đay cholinergic là gì? Những ai có nguy cơ mắc bệnh cao?
mề đay cholinergic là gì, đây là một dạng mề đay vật lý do tác động, kích thích của các yếu tố vật lý mà chủ yếu là mồ hôi và nhiệt độ. Thuật ngữ cholinergic được sử dụng để chỉ bất kỳ bộ phận nào của cơ thể bị ảnh hưởng bởi chất dẫn truyền thần kinh acetylcholine, có nguồn gốc từ axit axetic và choline.
Khi cơ thể ra nhiều mồ hôi hoặc nhiệt độ cơ thể tăng cao, da sẽ phản ứng thái quá với chất kích thích từ acetylcholine, khiến tế bào Mast tăng giải phóng histamin – chất trung gian dẫn đến các phản ứng dị ứng thông thường. chẳng hạn như đỏ, ngứa, vv
Mề đay cholinergic mãn tính thường xuất hiện sau khi vận động mạnh, cơ thể tiết ra nhiều mồ hôi. Bệnh lý được đặc trưng bởi một nốt hoặc mảng đỏ, ngứa và khó chịu trên da kèm theo chảy nước mắt, thở nhanh và thở khò khè.
Là chuyên gia lâu năm trong lĩnh vực y học cổ truyền, từng tiếp xúc với nhiều bệnh nhân mắc bệnh mề đay do tiết cholin, lương y Đỗ Minh Tuấn (Chuyên khoa Giám đốc nhà thuốc nam y học cổ truyền Đỗ Minh Đường, cố vấn y tế cho các chương trình Truyền hình Sức khỏe) của Bộ Y tế Quốc gia TP. VTV2, VTC2, Thầy Thuốc Nam Tiêu Biểu 2020) đã chỉ ra điểm khác biệt giữa mề đay cholinergic với các bệnh lý khác là không chỉ gây ra các triệu chứng cơ năng mà còn có các biểu hiện toàn thân nguy hiểm khác.
Bệnh được chia thành 4 thể như sau:
- Bệnh tự phát.
- Bệnh có lỗ chân lông bị tắc.
- Bệnh do dị ứng với mồ hôi.
- Hình thức của bệnh có được và giảm tiết mồ hôi lan tỏa.
Các triệu chứng bệnh lý thường chỉ kéo dài trong vài giờ rồi tự biến mất mà không cần điều trị. Một số trường hợp khác có các tổn thương ngoài da, tổn thương toàn thân nặng nề ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống.
Theo các chuyên gia, mề đay do tiết cholinergic có thể xuất hiện ở bất kỳ ai, ở mọi lứa tuổi nhưng phổ biến nhất là:
- Người có tiền sử hen suyễn, viêm mũi dị ứng, viêm da cơ địa.
- Những người thường dùng thuốc có chứa aspirin dễ bị nổi mề đay do cholinergic hơn so với dân số chung.
- Trẻ em và người lớn trong độ tuổi từ 10 đến 30 là đối tượng dễ bị mề đay nhất.
- Những người thường xuyên làm việc trong môi trường nhiệt độ cao có nhiều khả năng phát triển mề đay cholinergic hơn so với dân số chung.
- Những người bị suy giảm chức năng tuyến mồ hôi thần kinh có thể bị nổi mề đay cholinergic.
Xem thêm: Thuốc Acid Trichloracetic 80 trị mụn cóc mụn thịt có tốt không? Mua ở đâu chính hãng
Các triệu chứng của nổi mề đay cholinergic
Các triệu chứng của mề đay cholinergic thường xuất hiện khi cơ thể đổ mồ hôi hoặc quá nóng. Tình trạng này thường kéo dài trong khoảng 1 giờ sau đó tự khỏi mà không cần điều trị gì.
Một số triệu chứng điển hình của bệnh mà mọi người cần lưu ý để có thể phát hiện kịp thời như sau:
Các triệu chứng nổi mề đay cholinergic cục bộ:
- Khi bị mề đay, người bệnh sẽ có cảm giác nóng, ngứa và châm chích ở vùng da đang hoặc sắp bị tổn thương.
- Trên da bắt đầu xuất hiện những nốt đỏ với kích thước nhỏ, có quầng bao phủ xung quanh vùng tổn thương.
- Triệu chứng mề đay có thể xuất hiện ở mọi vị trí trên cơ thể hoặc toàn thân, phổ biến nhất là tay chân, bụng, ngực, vùng da dưới cánh tay ít khi bị.
- Trong một số trường hợp, các tổn thương nhỏ có thể liên kết với nhau tạo thành một khối sưng lớn.
- Trên da xuất hiện quầng gây ngứa nhưng không nổi mẩn đỏ.
Triệu chứng mề đay do cholinergic toàn thân:
- Người bệnh sẽ cảm thấy đau bụng, đại tiện ra máu, chảy nước bọt liên tục, buồn nôn hoặc có dấu hiệu nôn mửa.
- Khi bị mề đay cholinergic, bệnh nhân cảm thấy đau đầu và chóng mặt.
- Người bị mề đay toàn thân có triệu chứng khó thở, thở khò khè, đánh trống ngực.
- Tế bào gan của người bệnh có dấu hiệu bị tổn thương, ảnh hưởng đến chức năng đào thải chất độc.
- Một số bệnh nhân có thể bị ngất hoặc lên cơn hen.
- Bệnh nhân mề đay do cholinergic có dấu hiệu phù mạch ở những vùng da mỏng.
- Cơ thể xảy ra phản ứng phản vệ, trường hợp nặng có thể gây sốc phản vệ.
Bệnh nhân bị mề đay mãn tính sẽ có thêm các triệu chứng khác như tức họng, khó thở,… Lúc này, bệnh nhân cần nhanh chóng di chuyển đến cơ sở y tế để được cấp cứu kịp thời trước khi các biến chứng xuất hiện.
Mề đay choline có thể tái phát nhiều lần trong năm, thời gian trung bình từ 3 đến 16 tháng. Một số trường hợp có thể kéo dài đến 30 năm hoặc hơn.
Nguyên nhân nổi mề đay cholinergic
Cho đến nay, các bác sĩ vẫn chưa xác định được nguyên nhân chính xác của bệnh mề đay do cholinergic nhưng trong một số nghiên cứu, tác nhân gây bệnh đã được tìm ra.
Nguyên nhân cụ thể của nổi mề đay choline bao gồm:
- Bởi vì những bệnh nhân có cơ địa nhạy cảm làm tăng nguy cơ mắc bệnh hơn so với dân số chung.
- Do yếu tố di truyền từ các thành viên trong gia đình nên trẻ có nguy cơ mắc bệnh mề đay choline.
- Do người bệnh bị tự phát nên mồ hôi không thoát được ra ngoài, ứ đọng bên trong cơ thể.
- Do nhiệt độ thay đổi theo mùa làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
- Do bệnh nhân bị dị ứng với aspirin nên rất dễ làm các triệu chứng bùng phát. Theo số liệu ghi nhận, khoảng 52% trường hợp mắc bệnh là do nguyên nhân này.
- Do người bệnh bị nhiễm các loại ký sinh trùng như giun, sán… theo dòng máu và di chuyển đến các cơ quan nội tạng và các vị trí khác trong cơ thể. Khi cơ thể phát hiện các kháng nguyên lạ sẽ tự động kích hoạt các chất bảo vệ, từ đó gây ra bệnh dị ứng mề đay trên da.
- Ngoài ra còn một số nguyên nhân khác có thể gây ra bệnh như tắm nước nóng, xông hơi nước nóng, áp lực, căng thẳng, stress, ăn đồ cay nóng, sốt cao, tập thể dục với tần suất cao,…
Xem thêm: Thuốc Clothasone D Thái Lan có tốt không? [Góc nhìn chuyên gia]
Mề đay cholinergic có nguy hiểm không?
Mề đay cholinergic có nguy hiểm không? Các chuyên gia, bác sĩ có câu trả lời như sau. Hầu hết các trường hợp mắc bệnh đều có biểu hiện nhẹ, bệnh có thể thuyên giảm chỉ sau vài giờ nếu người bệnh chủ động tránh xa tác nhân gây bệnh, chăm sóc đúng cách mà không cần đến sự hỗ trợ của thuốc.
Ngược lại, với những trường hợp nặng, tổn thương da kéo dài, ảnh hưởng toàn thân mà người bệnh chăm sóc và điều trị không đúng cách hoặc không điều trị có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm như:
- Biến chứng phù mạch, phù nề đường thở mí mắt và suy hô hấp.
- Người bệnh bị ngứa khắp người, bội nhiễm do nhiễm trùng ở vết thương hở.
- Người bệnh bị phản ứng phản vệ, sốc phản vệ hoặc đột quỵ.
Bệnh mề đay do cholinergic có chữa được không, tuy chữa khỏi nhưng cần thời gian. Các biện pháp hiện nay chỉ có thể kiểm soát và cải thiện triệu chứng chứ không thể loại bỏ hoàn toàn nguyên nhân gây bệnh.
Vì vậy, người dân cần chủ động phòng tránh, tránh xa các tác nhân gây bệnh. Nếu có biểu hiện bất thường cần đến ngay cơ sở y tế để được điều trị.
Làm thế nào để điều trị nổi mề đay cholinergic?
Việc điều trị mề đay cholinergic khá đơn giản, khi gặp phải tác nhân gây dị ứng, người bệnh cần loại bỏ ngay tác nhân gây bệnh và sử dụng thuốc để cải thiện triệu chứng. Một số biện pháp đã và đang được áp dụng trong điều trị mề đay do cholinergic bao gồm:
Điều trị mề đay bằng phương pháp y học cổ truyền
Mề đay theo quan niệm của Y học cổ truyền là một dạng bệnh nhiệt do ngoại nhân kết hợp với nhiệt độc xâm nhập vào cơ thể khi tạng phủ suy yếu. Can khí và vệ khí đều bị tổn thương khiến cho các tác nhân bên ngoài dễ dàng xâm nhập dẫn đến hiện tượng mẩn đỏ, khát nước, chất lưỡi đỏ, mạch phù, rêu lưỡi vàng hoặc trắng.
Nguyên tắc điều trị trong y học cổ truyền là thanh nhiệt, giải độc, mát gan, giảm ngứa, chống dị ứng, tiêu viêm. Không chỉ vậy, các vị thuốc sử dụng trong bài thuốc sẽ bồi bổ cơ thể, hồi phục chức năng tạng phủ, đặc biệt là thận, giúp ổn định chức năng giải độc, điều hòa cơ thể, cân bằng âm dương và ngăn ngừa rủi ro. bệnh tái phát.
Ưu điểm của y học cổ truyền trong điều trị bệnh là:
- Chữa dứt điểm bệnh mề đay tiết cholinergic, lâu dài và toàn diện.
- Y học cổ truyền sử dụng nguồn gốc tự nhiên, an toàn, ít tác dụng phụ.
- Ai, ai cũng có thể dùng thuốc đông y để chữa bệnh, kể cả trẻ em, phụ nữ có thai và phụ nữ đang cho con bú.
Tuy nhiên, bên cạnh những ưu điểm đó, khi sử dụng thuốc đông y để chữa bệnh, người dùng cần chú ý, thuốc có tác dụng khá chậm nên đòi hỏi người bệnh phải có sự kiên nhẫn khi thực hiện. Để đảm bảo an toàn và hiệu quả tuyệt đối, hãy đến trung tâm y học cổ truyền uy tín để được thăm khám, chẩn đoán và kê đơn thuốc phù hợp.
Điều trị mề đay choline bằng thuốc Tây
Các triệu chứng mề đay do choline sẽ tự khỏi trong vài giờ nếu bạn chủ động tránh xa tác nhân gây bệnh và có biện pháp chăm sóc hợp lý. Ngược lại, nếu bệnh không tự cải thiện, người bệnh nên dùng một số loại thuốc Tây để can thiệp đẩy lùi các biểu hiện bệnh lý như:
- Thuốc axit nicotinic được pha loãng theo tỷ lệ quy định để cải thiện các triệu chứng trên da. Với những loại thuốc này, bác sĩ chỉ khuyến cáo sử dụng một thời gian vì chúng có thể làm thay đổi sắc tố da.
- Thuốc tiêm carbamyl choline 0,002% hoặc methacholine 0,02% với liều 0,05ml giúp cải thiện nhanh các triệu chứng. Loại thuốc này chỉ được sử dụng khi có chỉ định của bác sĩ, bệnh nhân không được tự ý sử dụng khi chưa được phép.
- Thuốc kháng histamin H1 giúp cải thiện nhanh các triệu chứng do mề đay gây ra. Các bác sĩ thường kê đơn cho bệnh nhân dùng các loại thuốc thuộc nhóm này như loratadine, cetirizine và hydroxyzine.
- Nếu các loại thuốc trên không hiệu quả khi sử dụng, bác sĩ có thể chỉ định các loại thuốc khác như thuốc kháng IgE, thuốc chẹn beta, thuốc ức chế leukotriene, v.v.
Ưu điểm của thuốc Tây là làm giảm nhanh các triệu chứng mề đay nhưng không thể điều trị dứt điểm. Bên cạnh đó, nếu sử dụng sai cách hoặc quá lạm dụng có thể dẫn đến những tác dụng phụ không mong muốn.
Vì vậy, nếu phải điều trị bệnh trong thời gian dài, người bệnh nên cân nhắc áp dụng các mẹo dân gian hoặc Đông y để đảm bảo an toàn cho gan, thận và dạ dày
Mẹo dân gian trị mề đay tại nhà
Trong tự nhiên luôn có sẵn những loại thảo dược có công dụng chữa mề đay bạn có thể áp dụng ngay. Một số bài thuốc nam chữa mề đay tiết cholinergic hiệu quả như:
- Chữa mề đay bằng lá hẹ: 100g lá hẹ rửa sạch, để ráo nước, cắt khúc rồi cho vào nồi sắc với lượng nước vừa đủ trong 20 phút. Dùng phần nước đã nấu để uống, phần bã lọc để xát lên vùng da bị mề đay.
- Chữa mề đay bằng trà xanh: Chuẩn bị một nắm lá trà xanh cùng một ít lá bưởi và vài củ sả. Các nguyên liệu rửa sạch rồi cho vào nồi hấp cách thủy.
Tương tự như Đông y, các mẹo dân gian có tác dụng khá chậm nên khi áp dụng bạn cần kiên trì và không thể thay thế hoàn toàn thuốc chữa bệnh.
Xem thêm: Thuốc trị viêm nang lông Zaraporo có hiệu quả không [Đánh giá từ chuyên gia]
Những lưu ý khi chăm sóc và phòng ngừa mề đay choline
Để nhanh chóng hồi phục sức khỏe, lấy lại làn da như thuở ban đầu, người bệnh cần chủ động trong việc chăm sóc và phòng ngừa. Cụ thể, các bác sĩ khuyên người bệnh cần lưu ý một số vấn đề sau:
- Tránh lạm dụng nước nóng khi tắm vì có thể dẫn đến mất cân bằng độ ẩm, dẫn đến khô da, ngứa ngáy, tạo điều kiện cho mầm bệnh dễ bùng phát.
- Người bệnh nên tránh vận động với cường độ cao, hạn chế để cơ thể ra nhiều mồ hôi sẽ làm tăng nguy cơ bùng phát bệnh.
- Khi thời tiết có dấu hiệu chuyển từ lạnh sang ấm, nên mặc quần áo rộng rãi, thoáng mát, ưu tiên chất liệu thấm hút mồ hôi tốt để tránh bít tắc lỗ chân lông và gây mẩn ngứa.
- Vệ sinh cơ thể sạch sẽ để hạn chế nguy cơ tái nhiễm.
- Khi đang bị nổi mề đay, bạn không nên uống rượu bia, chất kích thích và những thực phẩm có thể làm tăng nhiệt khiến các triệu chứng mề đay bùng phát.
- Trong chế độ ăn nên tăng cường bổ sung rau củ quả tươi, uống nhiều nước để tăng cường hệ bài tiết và duy trì độ ẩm cho da.
- Thận trọng trong việc dùng thuốc vì tác dụng phụ không mong muốn có thể xuất hiện bất cứ lúc nào.
- Chủ động có các biện pháp bảo vệ da khi ra ngoài, nhất là khi thời tiết nắng nóng vì đây là điều kiện thích hợp để các triệu chứng mề đay cholinergic bùng phát.
- Người bệnh cần xây dựng chế độ nghỉ ngơi, chế độ ăn uống hợp lý, tránh xa các tác nhân có thể gây nổi mề đay.
- Không sử dụng các biện pháp khắc phục tại nhà mà không có chỉ định của bác sĩ.
- Nếu các triệu chứng bùng phát trở lại, bạn có thể chườm đá để giảm ê buốt và bỏng rát.
- Mề đay cholin khởi phát do nhiệt độ tăng, tuyến mồ hôi hoạt động mạnh hơn nên bạn nên ngâm da, tắm bằng nước lạnh để hạ thân nhiệt và thoát mồ hôi.
Cũng giống như các bệnh khác, mề đay do tiết cholinergic là bệnh khá phổ biến, bệnh kéo dài dai dẳng, dễ tái phát và khó điều trị dứt điểm. Mọi người nên chủ động tìm hiểu về bệnh để tìm ra phương pháp điều trị thích hợp khi các triệu chứng bùng phát.